De Plus van Demeter
“Hoe zou ik een kennis overtuigen van de waarde van Demeter?” vraagt Christianne de Kort zich af. “Dan zou ik toch een product nemen en één punt noemen en dat kort en prikkelend vertellen.”
Christianne de Kort
Met dat uitgangspunt bedacht ze voor de jaarlijkse Demeterweken (28 sept. – 11 okt.) een speciale campagne die de pluspunten van Demeter ten opzichte van biologisch belicht. Ik bespreek er een aantal met Christianne die deze campagne ontwikkelde in opdracht van Stichting Demeter en in samenspraak met de Biowinkelvereniging.
Pluspunt ‘Meer ruimte voor de natuur’
“Minimaal 10% van een biodynamische boerderij is bestemd voor natuur. Dat kan gaan om bloemenranden of een paddenpoel etc. 10% is veel, want daarvan kun je niet oogsten. En dat geldt ook bij kasteelt. Die telers moeten dus buiten de kassen natuur aanleggen.” Maar die natuur heeft ook een functie. “Hoe meer leven je naar je bedrijf trekt, hoe beter je ziektes en plagen in bedwang houdt. Dus als je houtwallen hebt, dan komen daar vogels op af die vervolgens weer insecten bestrijden.”
Pluspunt ‘Integriteit van het dier’
Dit houdt bijvoorbeeld in dat koeien hun hoorns houden.” Hoorns worden vaak weggebrand omdat koeien elkaar kunnen verwonden als er niet genoeg stalruimte is. Maar hoorns hebben een functie in de temperatuurregulatie van koeien, maken dat een koe zich veilig voelt en vormen een calciumdepot voor wanneer ze drachtig zijn. Christianne: “Als ze geen hoorns heeft, haalt een koe calcium uit de klauwen, waardoor die kunnen ontsteken en de boer met antibiotica aan de slag moet.” Daarom hebben biodynamische koeien hoorns en ruimere stallen. Verder halen steeds meer biodynamische boeren kalfjes niet meteen na de geboorte weg bij hun moeder. “Kalfjes worden onder meer weggehaald omdat ze veel melk drinken. Dus dat is vooral economisch. Steeds meer Demeterzuivel is daarom van boeren die kalveren bij de koe houden en dat lees je op de etiketten.”
Ook kippen krijgen volop ruimte op Demeterbedrijven. “Kippen voelen zich fijn tussen bomen en struiken. Bij Demeterbedrijven hebben kippen die begroeide buitenruimte.” Ook hanen hebben een functie. “Er lopen hanen tussen de hennen die de orde bewaken. Verder worden de broertjes van de leghennen normaal meteen vergast, maar dat willen wij niet.” Daarom mogen hanen opgroeien en wordt later hun vlees verkocht.
Pluspunt ‘Levende bodem’
Wist je dat de bodem van kassen regelmatig ontsmet wordt door deze te stomen? “Bodemleven verdwijnt daardoor. Demeter denkt anders. Onze telers gaan uit van een zo levend mogelijke bodem, voor een weerbaar systeem dat zichzelf in stand houdt en bijstuurt als er ziektes zijn. Om het bodemleven te ondersteunen wordt er weinig mest gebruikt en is de stikstofgift heel laag. Ook worden er preparaten gebruikt. “Dit zijn samenstellingen van plantaardige en dierlijke elementen, bijvoorbeeld de hoorns van de koe of brandnetels, die je fermenteert door ze een periode in te graven. Het zijn een soort homeopathische middelen waarvan je maar een beetje nodig hebt om effect te hebben op bodem en plantgroei.”
Pluspunt ‘Zo min mogelijk bewerkt’
Bij Demeter zijn de producten zo puur mogelijk. “De melk wordt niet gehomogeniseerd. Homogenisatie houdt in dat melk door een nauwe spleet wordt geperst. Hierdoor worden de vetten verdeeld, waardoor je oproming tegengaat. Oproming is niet erg, al vinden mijn kinderen van wel, want die willen geen klontjes in de melk, haha!”
Ook is Demetersap altijd 100% puur sap en niet uit concentraat. Verder worden er maar weinig additieven toegestaan. “Bij bio zijn alleen natuurlijke e-nummers toegestaan. Bij Demeter is dat hetzelfde, maar is maar een fractie daarvan toegestaan.” In vlees wordt geen nitriet gebruikt tegen verkleuring. “Daarom zie je maar weinig vers Demetervlees omdat dit snel verkleurt. Om die reden is een nieuwe Demeterdiepvrieslijn in de maak waar je dat probleem niet hebt.”
Christianne over biodynamisch: “Ik kom veel bij Demetertelers en als ik zie met hoeveel visie en passie zij hun bedrijf voeren, dan vertrouw ik hen volledig. Bij Boerderij Ruimzicht hebben alle koeien een naam en ze houden hen goed in de gaten: ‘Oh, dat kalfje wil daar naartoe, kom maar even.’ Ze gaan zo persoonlijk met die dieren om dat ik denk, ja, ik vertrouw hen volledig, doe mij maar Demeter."
