Vier midzomer met het Sint-Jansfeest
De natuur staat volop in bloei, het wemelt van vrolijk gekleurde bloemen en geurige kruiden, en insecten zoemen naar hartenlust in bermen en tuinen. De dagen lijken eindeloos te duren, de temperatuur loopt op en de drang om naar buiten te gaan en de zomer te vieren wordt steeds groter. De tijd van midzomer, de tijd van Sint-Jan, is aangebroken.
Op 24 juni, precies een half jaar na de viering van de geboorte van Jezus en de terugkeer van het licht, wordt binnen de antroposofie het feest van Sint Jan gevierd. Een viering van de uitbundigheid van het leven, het licht en de natuur rond het moment dat de zon op zijn hoogtepunt is en de dagen op hun langst zijn. Het feest van Sint Jan is onlosmakelijk verbonden met midzomer en de zonnewende. Een oude uitspraak luidt: “Met Sint Jan, draait het blad zich om.” Oftewel: de natuur staat op het punt te veranderen en de dagen zullen beetje bij beetje weer korter worden.
Midzomer
Hoewel we midzomer nu op 21 juni vieren en dat tegenwoordig het moment is dat de zonnewende plaatsvindt, was dat ooit – toen er nog volgens de Juliaanse kalender gerekend werd, in plaats van de huidige Gregoriaanse kalender – op 24 juni. De dag die ook wordt gezien als de geboortedag van Johannes de Doper, oftewel Sint Jan. Johannes de Doper was de man die Jezus doopte en de naam Christus gaf. Maar, net zoals vele van de christelijke feesten, vindt dit feest zijn oorsprong ver voordat het Christendom in beeld kwam. Het vieren van midzomer betekent het vieren van de rijkdom van Moeder Aarde wanneer de natuur volop in bloei staat, en van het licht dat zo overvloedig in onze dagen aanwezig is. Een feest om bij die overvloed stil te staan en er dankbaar voor te zijn.
Midzomer - en het Sint-Jansfeest - wordt gevierd door bloemenkransen te vlechten, Sint-Janskruid te oogsten en rondom het vuur samen te komen met dans, zang en verhalen. Vroeger werden die vuren aangestoken om boze geesten te verjagen. Tegenwoordig is het traditie om tijdens Sint-Jan over het vuur heen te springen. Een rituele handeling die naar zeggen voorspoed en geluk afroept over het jaar dat komen gaat en die symbool staat voor het loslaten van het oude en omarmen van het nieuwe.
Natuurlijke cyclus
Want net als bij de winterzonnewende is dat waar het werkelijk om draait: een overgang van de ene fase van de natuurlijke cyclus naar de volgende, die ook altijd een overgang binnen onze innerlijke wereld markeert. Want hoewel we zorgeloos en uitbundig het hoogtepunt van de zomer vieren, betekent dit ook dat de donker wordende dagen alweer in het verschiet liggen. Sint-Jan zei niet voor niets dat een mensenleven niet alleen draait om het groeien en bloeien, maar ook om inkeer en verstilling. Het naar buiten gaan en jezelf de wereld in brengen, letterlijk en figuurlijk, dient in balans te zijn met het naar binnen keren. En juist tijdens het hoogtepunt van de zomer, wanneer het zo verleidelijk is om rond te fladderen en onze innerlijke doelen een beetje uit het oog te verliezen, is het goed om bij jezelf te blijven en je bewust te blijven van je binnenwereld. Vergeet in het naar buiten gaan niet om ook naar binnen te blijven kijken en je innerlijk juist nu de ruimte te blijven geven, zou je kunnen zeggen. Het is immers een prachtige tijd voor innerlijke groei, waarmee je de uiterlijke groei van de natuur kunt spiegelen en vieren.
