Dipam is al vele jaren de vaste kaarsenleverancier van Odin. Hun kaarsen zijn niet zomaar kaarsen, want ze zijn gemaakt van bijenwas uit de raten van honingbijen. En Dipam is ook niet zomaar een kaarsenmaker. Ze steunen met hun werk imkers in Afrika en andere plekken op de wereld, en bieden werk aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Ik spreek met Helma van Dipam over wat hen en hun kaarsen zo speciaal maakt.
“Kaarsen van bijenwas branden schoner dan kaarsen van paraffine en stearine. Paraffine is een afvalproduct van raffinaderijen. Het zijn dus eigenlijk de resten van olie die je aansteekt. Natuurlijk, als een bijenwaskaars op de tocht staat gaat hij ook roeten en dat is niet gezond, maar bij goed gebruik zijn ze echt minder vervuilend dan andere kaarsen. Bijenwaskaarsen hebben een ook heel mooi warm licht, dat horen we van veel mensen.”

Een heerlijk Paasontbijt met Dipam-kaarsen. Kijk hier voor het recept van de mueslibolletjes met abrikoos en hazelnoot.
“Wij kopen de was in bij een Nederlands bedrijf die dat zelf wereldwijd inkoopt. De was wordt daar verwarmd en vloeibaar gemaakt en gaat dan verschillende keren door koolstoffilters heen. Dus ze voegen niets toe, ze maken het steeds schoner. Maar er is bijvoorbeeld ook foodgrade bijenwas, bijvoorbeeld voor foodwraps, of bijenwas die gebruikt wordt om dropjes te laten glimmen, dat moet nog beter gereinigd worden dan de was voor kaarsen.”
“Veel van onze bijenwas komt uit Afrika. In het verleden ging het de imkers daar natuurlijk vooral om de honing. Wanneer de honing werd gewonnen uit de honingraten, werden de raten verbrand en de restanten in de grond gestopt. De eerste bijenwas die het bedrijf dat voor ons inkoopt kocht, waren restanten uit de grond, om aan de mensen te kunnen tonen ‘je kunt geld verdienen met de raten die jullie anders weggooien.’ Dus ze zijn gestart met die hele smerige bijenwas en zijn toen samen met de imkers een project begonnen om die bijenwas schoner te houden. Daar kregen ze dan ook meer voor betaald. Dus de eerste bijenwas die wij daar vandaan kregen was heel erg bruin. Maar je zag de was steeds schoner worden. En daar krijgen ze dus een betere prijs voor.”
“Om de honing te kunnen oogsten moeten de raten uit de kasten gehaald worden. De honingraten zijn dus een restproduct van de imkerij. Vaak wordt van een deel van die was platen gemaakt, waarop de bijen weer makkelijk nieuwe honingraten kunnen bouwen.”
“Nee, daar hebben we gewoon niet genoeg imkers voor. Ik denk dat wij bijna tussen de 20.000 en 25.000 kilo bijenwas per jaar gebruiken. Dat is hier niet aan te slepen.”
We zijn met twee beherend vennoten waarvan ik er een ben. Verder hebben we drie mensen full time in dienst en drie mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Die werken allemaal zeker al 10 jaar bij Dipam. En we hebben heel veel stages; van snuffelstages van de middelbare scholen, maar vooral ook vanuit het praktijkonderwijs. Die lopen dan een of twee dagen per week stage. Soms voor drie weken, soms voor een jaar. Een voormalige stagiair is nu bij ons in vaste dienst. Dat vinden we heel leuk. We hadden ooit ook een jongen vanuit het praktijkonderwijs van wie gezegd werd ‘hij is te verlegen om stage te lopen.’ Na drie weken ging hij hier stralend weg en concludeerde hij ‘ik kan dus wel stagelopen!’ Daar worden wij heel blij van.
“Wij zijn net als Odin een Sleipnir-bedrijf. Sleipnir is een stichting en het is onze stille vennoot. Wij zijn de twee beherende vennoten. Deel uitmaken van Sleipnir houdt in dat Dipam feitelijk niet van onszelf is. Wij beheren het alleen maar. Veel mensen vinden het een intrigerende constructie. ‘Als je dan stopt, ga je het dan niet verkopen?’ Nee dus, want het is niet van ons. En dan moet je het vaak nog een keer vertellen. Wij zijn verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken. Sleipnir houdt zich heel erg op de achtergrond, maar biedt wel hulp wanneer je ergens niet uitkomt.”
“Mijn favoriete kaars is de 30 cm dinerkaars. Die brandt het mooist, die vind ik leuk in een kandelaar samen met twee of drie andere kaarsen.”
Dipam & Pasen
“Leuk om te weten dat Dipam dit jaar voor het eerst sinds lange tijd weer wat nieuwe producten introduceert.
Voor komende Pasen hebben we heel leuke nieuwe kaarsen.”