De band tussen bodem en buik

Veel Nederlanders zijn bewust bezig met voeding. Ons voedselpatroon is volgens het RIVM over het algemeen gezonder dan vroeger, maar toch zijn we niet altijd even goed bezig. Eén van de grootste knelpunten is het gebrek aan vezels. De meeste mensen krijgen er veel te weinig van binnen, en dat heeft directe gevolgen voor onze darmflora, ook wel het microbioom genoemd. Olga: “Het precieze cijfer ontbreekt in de laatste voedselconsumptiepeiling van het RIVM, maar op basis van de data die er zijn, krijgt maar 8% van de mensen voldoende vezels binnen.

“Natuurvoeding speelt in op wat ons lichaam nodig heeft”

Ons microbioom bestaat uit miljarden bacteriën diein onze darmen leven. Die bacteriën zijn bij iedereenverschillend en spelen een cruciale rol in onze gezondheid. Olga: “Het is nog niet duidelijk of je de ‘blauwdruk’ van je microbioom vooral meekrijgt als kind of dat deze in de loop van je leven nog kan veranderen. Wel zien we, dat als mensen hun voedingspatroon drastisch veranderen, die bacteriën ook mee veranderen.”

Al die bacteriën zijn letterlijk van levensbelang. Ze helpen bij de vertering, beschermen ons tegen ziekteverwekkers en hebben zelfs invloed op ons immuunsysteem. Zo’n 70% van ons immuunsysteem bevindt zich namelijk in de darmen. “De cellen in onze darmwand communiceren voortdurend met dat systeem: ze controleren of alles goed gaat en slaan alarm als er iets mis is. Gezonde darmbacteriën produceren stoffen zoals boterzuur, dat als energiebron dient voor de cellen van de darmwand. Dit helpt om de beschermende slijmvlieslaag sterk te houden. Wanneer het evenwicht in de darmflora langdurig verstoord raakt, bijvoorbeeld door te weinig vezels of te veel bewerkt voedsel, kan dat leiden tot allerlei klachten op de lange termijn.”

“Natuurvoeding speelt van oudsher in op wat ons lichaam echt nodig heeft. Noten en zaden, groente en fruit, peulvruchten en volwaardige graansoorten vormen de basis” legt Olga uit. Dat staat in schril contrast met het gemiddelde supermarktassortiment, waar zo’n 80% van de producten als ongezond kan worden beschouwd. Ultrabewerkt voedsel bevat vaak veel suiker, zout en vet. Precies de smaken die wij allemaal lekker vinden: in zoet ‘proeven' we energie, in zout waarschijnlijk mineralen en in vet reserve-opslag en bescherming van onze organen. Voedselfabrikanten produceren eten zó dat ze precies inspelen op die instincten, waardoor we sneller te veel eten van het verkeerde soort. Omdat ons lichaam van nature weet wat belangrijk is, is het heel lastig om nog echt te voelen wat je nodig hebt, zonder kennis over wat (on)gezond voor je is.

Steeds duidelijker wordt dat niet alleen wat we eten, maar ook waar ons eten vandaan komt, invloed heeft op onze gezondheid. Voeding die groeit op een gezonde, levende bodem lijkt namelijk ook ons microbioom gezonder te maken. Olga: “We weten dat voeding die rustiger heeft kunnen groeien zonder bestrijdingsmiddelen, meer bioactieve stoffen bevat. Goed zorgen voor de aarde maakt uiteindelijk ook dat we goed zorgen voor onze darmen en ons microbioom. Er zijn zelfs proeven gedaan om te kijken naar wat voor effect ‘in de natuur zijn’ en ‘aarde inademen’ op het microbioom heeft. En die uitkomsten lijken positief te zijn.

Bovendien blijken veel inzichten van natuurvoedingsdeskundigen geleidelijk bevestigd te worden: zo is de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid groenten de afgelopen jaren verhoogd van 200 naar 250 gram. Dan gaat het om groenten die bereid zijn, dus rauw kom je eerder op 350-400 gram uit. “Wel blijft er een duidelijk verschil van inzicht over verzadigde vetten. Waar het Voedingscentrum nog terughoudend is, ziet de natuurvoeding ruimte voor volle, natuurlijke vetten binnen een evenwichtig dieet. Het levert juist waardevolle voedingsstoffen zoals vitamine A en D, zolang het maar met mate wordt gebruikt.”

In het kader van genoeg voedingsstoffen binnenkrijgen is er ook een bijzondere trend gaande, namelijk ‘fibremaxxing’. Simpelweg heel veel vezels binnenkrijgen. “Het ding met trends is, is dat er vaak een of twee dingen worden uitgelicht, die weliswaar meestal waar zijn, maar niet het hele verhaal vertellen of sterk overtrokken worden. Vergeet daarbij niet dat het hele plaatje eigenlijk altijd een genuanceerd verhaal is. Een voedingspatroon is daarbij altijd een combinatie van allerlei dingen de je eet en drinkt en juist die veelzijdigheid kan bijdragen aan je gezondheid.” Van alle trends die er de afgelopen jaren zijn geweest, is ‘fibremaxxing’ uiteindelijk wel een van de betere trends. Juist omdat zoveel Nederlanders hun dagelijkse voedingsvezels niet binnenkrijgen.

“Geduld maakt het verschil. Geef jezelf de tijd”

Een ander belangrijk aspect van voeding is volgens Olga emotie. “We hebben het dan niet alleen over wat je eet, maar ook over wat je ‘verteert’ in het dagelijks leven. Er komt van alles op ons af, en onze spijsvertering speelt daar misschien wel meer in mee dan we denken. Niet voor niets zeggen we dat iets ‘zwaar op de maag ligt’ of dat je ergens ‘misselijk van wordt’. Dat is vaak letterlijk zo.”

En met het nieuwe jaar in zicht komen ook de goede voornemens weer om de hoek kijken. Olga benadrukt dat echte verandering tijd kost: “Een nieuw gedragspatroon kan wel negen maanden nodig hebben voor het een automatisme wordt. Veel mensen haken af omdat ze te snel resultaat verwachten, maar juist geduld maakt het verschil. Geef jezelf de tijd. Kleine, haalbare stappen zorgen uiteindelijk voor blijvende verandering.

Die brede blik op voeding, gezondheid en aarde vormt al sinds de jaren zeventig de kern van Kraaybeekerhof, een pionier in natuurvoeding en in hoogwaardig onderwijs op dit gebied. Er wordt sinds die tijd al onderwezen wat nu steeds meer gemeengoed wordt: dat een gezonde bodem vitale voeding produceert, die de basis vormt voor gezonde mensen. Als biodynamisch landgoed besteedt Kraaybeekerhof al decennialang aandacht aan bodemkwaliteit, natuurlijke teelt, en het betrekken van de gemeenschap “Het is niet alleen de aanwezige kennis, maar ook het gevoel onderdeel te zijn van een groter geheel, dat mensen hier trekt. Zorg dragen voor de vitaliteit van de aarde gaat daarbij hand in hand met zorgen voor je eigen gezondheid!

Klink hier voor meer informatie over de opleidingen en cursussen die gegeven worden op dit bijzondere landgoed.