mandarijn---man.jpg

Zoektocht naar geschikte zaadvaste rassen

Odin Proeftuinen

voor zaadvaste rassen

Enquête Waarden Verwaarden

We vinden het fijn als je mee wilt doen aan ons online onderzoek om te zorgen voor duidelijk informatie over nieuwe groenterassen in biologische winkels. Graag willen we weten wat jij als consument belangrijk vindt bij het kopen van groenten en fruit. En wat jij weet over biologische teelt & plantenveredeling (zaadvaste en hybride rassen). 


Start hier met invullen van de enquêteHet invullen kost 5 minuten van je tijd en hier help je ons enorm mee! Wie weet win jij een 4-gangen diner bij restaurant 't Amusement in Arnhem. Dit is het restaurant van Estée Stooker, winnares Masterchef Nederland 2011.  Klik hier naar de voorwaarden voor het winnen van het diner.  Invullen kan t/m 14 januari 2018. 


Wat houdt 'Waarden Verwaarden' in? 

Wij geloven dat elke plant waar groente aan groeit een gezonde volgende generatie moet kunnen voortbrengen. Dat een groenteteler van generatie op generatie zaad kan gebruiken van groentewelke nu op zijn land groeit. Kortom; dat uit zaden van pompoenen die nu op het land groeien het jaar erop weer nieuwe pompoenen groeien.

Dat klinkt misschien logisch, maar de werkelijkheid is anders. Vele gewassen zijn de afgelopen jaren zo aangepast dat ze geen bruikbaar zaad meer voortbrengen. De teler kan eigen zaadjes wel in de grond stoppen, maar er zal geen pompoen, tomaat of wortel groeien. 


Nieuw zaad kan bijna alleen bij een handvol grote internationale zaadbedrijven ingekocht worden. Zaden waar groente uit groeien die allemaal even recht, groot en dik zijn en dezelfde smaak hebben. Om te blijven genieten van de diversiteit die de natuur te bieden heeft ontwikkelen wij zaadvaste rassen. Zo noem je zaden waar steeds weer nieuwe groente uit komt. Om dit complexe verhaal toegankelijk te maken voor jou hebben we jouw hulp nodig. 


Hoe kun je ons helpen?

Door de enquête in te vullen krijgen wij informatie over de huidige kennis van consumenten van dit onderwerp en wat mensen belangrijk vinden. Je komt al snel in een wirwar terecht van termen als GMO (genetische gemodificeerd organisme), genetische manipulatie, zaadvaste- en hybride rassen, veredeling, biodiversiteit en robuuste teelt. Termen die maar weinig mensen snappen. Deze complexe termen vragen om een eenvoudige uitleg.  


Ons doel
Mensen laten snappen wat er aan de hand is rondom groente-zaden en dit onder de aandacht brengen. Zodat mensen straks in de winkel het verschil kennen tussen zaadvaste en niet-zaadvaste soorten groente hier bewust een keuze in kunnen maken. 


Samenwerkingspartijen
Samen bereiken we meer dan alleen en daarom werken we hierin samen met het Louis Bolk Instituut, Natuurvoedingswinkel Het Volle Pond, biodynamisch tuinbouwbedrijf De Horsterhof en Slow Food Youth Movement Arnhem.



Afgeronde projecten:


Project Divers & Dichtbij (2014-2016): groenterassen en tarwerassen 

Meer variatie op het land, meer variatie in het winkelschap en daarmee meer variatie op het bord dankzij zaadvaste rassen voor de biologische teelt. Daar draait het om in de Odin Proeftuinen voor zaadvaste rassen. In 2014 startte de Odin Proeftuinen met het doel om geschikte zaadvaste rassen te vinden en toe te passen, waarmee biologische en biodynamische telers in de regio ook in de toekomst uit de voeten kunnen en die de diversiteit in het winkelschap behouden of zelfs verbreden. De proeftuinen zijn een ontmoetingsplaats voor telers, winkeliers en consumenten: om kennis uit te wisselen, om keuzemogelijkheden in rasdiversiteit beleefbaar te maken en om draagvlak te creëren voor introductie van robuuste zaadvaste rassen. 

A. Proeftuinen voor groenterassen

Binnen het project Divers & Dichtbij zijn proeven geweest met zaadvaste groenterassen op zand (De Groenen Hof, Esbeek) en kleigrond (GAOS, Swifterbant). Per proeftuin werden drie jaar lang, elk jaar, 5 verschillende gewassen geteeld. Van deze gewassen werd een selectie geplant / gezaaid van zaadvaste rassen die geschikt zijn voor de biologische teelt. De gewassen werden tijdens het groeiseizoen gemonitord. Telers, winkeliers en consumenten konden een kijkje komen nemen. Na de oogst werden de verschillende rassen beoordeeld op groei-eigenschappen, opbrengst en smaak. Zaadvaste rassen die positief uit de eerste proeftuinronde sprongen, werden het tweede jaar op praktijkschaal getest en opgenomen in het assortiment van de Odin-winkels en de Odin-abonnementen. 

B. Proeftuin voor tarwerassen

De meeste baktarwe voor biologische broden die in Nederlandse winkels wordt aangeboden, komt van ver buiten ons land. Als de biologische tarwe al in Nederland geteeld wordt, gebeurt dit vrijwel met één geschikt ras: Lavett. Dit is een kwetsbare situatie. Binnen het project voor tarwerassen zagen we mogelijkheden voor breder gebruik van baktarwe in Nederland (inclusief herintroductie van begeleidende akkerkruiden) met een breder rassenaanbod. 
In het project zijn bij de Maatschap Dames en Heren Vos in Kraggenburg veldtesten gedaan met nieuwe rassen, met aansluitend bakproeven met onze bakkers en proefsessies met consumenten. Rassen die positief uit de proefvelden naar voren kwamen, werden de twee opvolgende jaren op praktijkschaal getest, om als basis te dienen voor een nieuw broodassortiment in de Odin-winkels. Daarnaast ontstond de Odin Graancirkel, waarbij consumenten van de Odin-winkels een deelname kaart konden kopen om het groeiproces van de tarwe te volgen via een nieuwsbrief en Facebook. Gedurende het seizoen werden de deelnemers daarnaast uitgenodigd voor een bezoek aan het proefveld en de bakker. En in het najaar konden de deelnemers proeven van twee broden, met tarwe uit het project. 

Wie deden ermee? 
Estafette Odin BV (Koos Bakker, Merle Koomans, Theo Boon), Louis Bolk Instituut (Edwin Nuijten en Edith Lammerts van Bueren), Maatschap Dames en Heren Vos (LizeloreVos), GAOS (Jos Jeuken en Ellen Krul) en De Groenen Hof (René Groenen en Gineke de Graaf).

Wie waren er partner?
IONA StichtingBingenheimer Saatgut AGStichting Zaadgoed en Biologische Bakkerij Ad van der Westen BV.

Onderzoeksresultaten:

Louis Bolk Instituut - Werken aan diversiteit in tarwe en groenten: download hier de brochure